Εξομολόγηση από το παγκάκι της εκκλησίας
Μεγάλωσα σε σπίτι «της Κυριακής». Καμπάνες, ύμνοι, λιβάνι∙ η ενορία ήταν το δεύτερο σαλόνι μας. Οι γονείς ακλόνητοι στην πίστη, εγώ όμως συχνά ένιωθα ξένη μέσα στο ίδιο μου το καταφύγιο. Στην εφηβεία, έψαχνα μια χαραμάδα να ανασάνω.
Η πρώτη γουλιά
Στα 13 μου γνώρισα το αλκοόλ. Μικρή γουλιά, μεγάλη σιωπή: οι αγωνίες έλιωσαν σαν χιόνι στον ήλιο. Κι εκεί που θα ‘πρεπε να τρομάξω, είπα «να το ξανακάνω». Στα 14 κυνηγούσα το ίδιο «ανέβασμα» τρεις φορές τη βδομάδα. Τα κρυψώνια του σπιτιού έγιναν «κελάρι»: πίσω από χειμωνιάτικα παλτό, σε κουτιά παπουτσιών, κάτω από το κρεβάτι. Στην εκκλησία χαμογελούσα ήσυχα∙ στο σπίτι, έκρυβα μπουκάλια όπως κρύβεις τα διαγωνίσματα με κακούς βαθμούς.
Η σύγκρουση με την πραγματικότητα
Κάποια μέρα γύρισα και βρήκα τον πατέρα μου στο δωμάτιο. Είχε ανοίξει το κουτί με τα παλιά τετράδια. Δε βρήκε εκθέσεις∙ βρήκε μισογεμάτα μπουκάλια. Η σιωπή του έκοβε τον αέρα. Η μητέρα, ανάμεσα σε αγωνία και θυμό, ρώτησε μόνο: «Γιατί δεν μας μίλησες;». Δεν είχα απάντηση. Είχα όμως τύψεις, ζάλη και έναν κόμπο στο στομάχι που δεν έφευγε.
Η διπλή ζωή της «καλής μαθήτριας»
Την ημέρα ήσυχη, συνεπής, «το καλό παιδί». Το βράδυ, παζάρευα με τον εαυτό μου: «Μόνο ένα ποτήρι». Έγινε δύο. Μετά τρία. Το ποτήρι έγινε καταφύγιο και φυλακή μαζί. Στις Κυριακές έλεγα «από βδομάδα κόβω». Τη Δευτέρα ξανάρχιζα.
Όταν η πίστη καίει και θεραπεύει
Στην ενορία μας ο παπάς, ο πατήρ Γεράσιμος, δεν έκανε κήρυγμα βαρύ. Μίλησε απλά: «Η πίστη δεν είναι μαγικό ραβδί. Είναι χέρι που σου κρατάει το βήμα». Δεν με «μάλωσε». Με άκουσε. Με έστειλε σε σύμβουλο ψυχικής υγείας της περιοχής, μου πρότεινε ομάδα στήριξης νέων, ζήτησε από τους γονείς μου να στηρίξουν χωρίς να πνίγουν.
Το οικογενειακό «συμβούλιο»
Καθίσαμε γύρω από το τραπέζι. Βάλαμε κανόνες, όχι τιμωρίες:
Καμία πρόσβαση σε αλκοόλ στο σπίτι.
Διαφάνεια στα λεφτά που ξόδευα.
Ρουτίνα: ύπνος, διάβασμα, άθληση.
Συζήτηση κάθε Κυριακή βράδυ, χωρίς φωνές, χωρίς ειρωνείες.
Δεν ήταν εύκολο. Υπήρξαν πισωγυρίσματα. Μια φορά γλίστρησα πάλι. Δεν με διάλυσαν. Μου θύμισαν ότι η πορεία δεν είναι ευθεία. Είναι ζικ ζακ.
Τι κρύβουν τα κρυμμένα μπουκάλια
Πίσω από το αλκοόλ δεν κρύβεται μόνο «αταξία». Κρύβονται:
Άγχος («θα σταθώ στο ύψος;»),
Ντροπή («αν δεν είμαι τέλεια, δεν αξίζω»),
Μοναξιά μέσα στο πλήθος,
Απώλεια ελέγχου που δίνει προσωρινά το ποτό.
Αν παλεύεις κι εσύ, δεν είσαι «κακός» ούτε «αδύναμος». Είσαι άνθρωπος που χρειάζεται νέα εργαλεία.
Τα εργαλεία που βοήθησαν
Ονόμασε το τέρας: «Σήμερα θέλω να πιω γιατί…». Όσο πιο συγκεκριμένο, τόσο πιο αδύναμο.
Αντάλλαξε τη συνήθεια: όταν «σφίγγει», βγες για γρήγορο περπάτημα, κάνε ντους, πάρε τηλέφωνο έναν άνθρωπο «ασφαλείας».
Μικρούς στόχους: «24 ώρες καθαρή». Μετά άλλη μία. Μαζεύονται.
Ημερολόγιο: τι ένιωσα, τι σκέφτηκα, τι έκανα που βοήθησε.
Κύκλος υποστήριξης: ένας/μια σύμβουλος, ένας άνθρωπος της εκκλησίας με ανοιχτά αυτιά, ένας φίλος χωρίς κριτική.
Όρια με αγάπη: στους γονείς «θέλω στήριξη, όχι ανάκριση». Στον εαυτό σου «δε θα πάω σε χώρους που με τραβάνε πίσω».
Η πίστη χωρίς «πρέπει»
Η πίστη δεν είναι λίστα επιτυχιών. Είναι τόπος να πέσεις και να ξανασηκωθείς. Κι αν δεν «μιλάς» με τα μεγάλα λόγια, πες δύο δικά σου: «Βοήθα με σήμερα». Μερικές φορές αρκεί.
Αν είσαι γονιός
Ρώτα, μην ανακρίνεις: «Πώς είσαι στ’ αλήθεια;».
Άκου μέχρι τέλους πριν συμβουλέψεις.
Χτίσε ρότα, όχι φυλακή: σταθερό πρόγραμμα, καθαρές συμφωνίες.
Ψάξε ειδικό έγκαιρα∙ δεν είναι ντροπή, είναι δύναμη.
Πρόσεξε τα δικά σου μηνύματα γύρω από το ποτό στο σπίτι.
Αν είσαι εσύ στη μέση του κυκλώνα
Μίλα σε έναν άνθρωπο σήμερα.
Πέτα αυτά που έχεις σε «κρυψώνες».
Γράψε τρεις λόγους που θες να αλλάξεις. Κρέμασέ τους κάπου να τους βλέπεις.
Δώσε στον εαυτό σου χάρη: δεν σε καθορίζει το χθεσινό λάθος, σε ορίζει το επόμενο βήμα.
Επίλογος: από τις σκιές στο φως
Δεν έγινα «άγια» ούτε «τέλεια». Έγινα αληθινή. Ακόμα περνάω από το ράφι των ποτών στο σούπερ μάρκετ και νιώθω ένα τσίμπημα. Αλλά τώρα ξέρω να ζητάω βοήθεια πριν γίνει πλημμύρα. Κι όταν κάθομαι στο ίδιο παγκάκι της εκκλησίας, δεν παριστάνω. Σφίγγω το χέρι της μάνας μου, χαμογελάω στον πατέρα μου, λέω μέσα μου: «Σήμερα τα κατάφερα».
Αν έχεις κι εσύ «κρυμμένα μπουκάλια», όπου κι αν βρίσκονται—στο δωμάτιο, στην καρδιά, στις σκέψεις—μην τα παλεύεις μόνος/η. Άπλωσε το χέρι. Υπάρχει κόσμος, πίστη και επιστήμη που μπορούν να το κρατήσουν. Σήμερα. Όχι «από Δευτέρα».